Zanim ktokolwiek w Polsce usłyszał o Halloween, polskie góry miały już własne, dużo starsze opowieści o duchach i nocnych zjawiskach. W Karkonoszach od wieków krąży legenda o Liczyrzepie, zwanym też Duchem Gór albo Karkonoszem – kapryśnym strażniku tamtejszych szczytów i lasów, który potrafił przybierać dowolną postać, płatał figle wędrowcom, karał chciwych i nagradzał uczciwych. To właśnie w Karkonoszach, w dzisiejszych Sudetach, stoją dwa z zamków z tej listy – Książ i Świny.
Dalej na wschód, w Górach Świętokrzyskich, od pokoleń opowiada się z kolei o sabatach czarownic na szczycie Łysicy, czyli Łysej Góry – miejscu, gdzie w noce pełni miały się gromadzić czarownice z całej okolicy, by wraz z diabłami warzyć mikstury i wróżyć przyszłość wokół głazu zwanego Tronem Czarownic. Bałtów, gdzie w ostatni weekend października odbywają się dwie odsłony Halloween, leży w tym samym regionie.
Halloween samo w sobie nie ma nic wspólnego z tymi legendami – to import z amerykańskiej popkultury, bez głębszych korzeni w polskiej tradycji. Może właśnie dlatego przyjął się akurat w górskich miejscowościach, które i tak od wieków miały własne opowieści o duchach i czarownicach – wystarczyło dodać dynie, kostiumy i bilet wstępu. Z roku na rok przybywa miejsc, które robią z 31 października własną atrakcję, zwykle w jednej z kilku sprawdzonych formuł: dyniowe instalacje fotogeniczne, rodzinne zabawy kostiumowe, straszne zwiedzanie zamków po zmroku (często w osobnej, mocniejszej wersji dla dorosłych) albo maratony filmów grozy w lokalnych kinach.
Do Halloween został już tylko miesiąc. Poniżej osiem realnych atrakcji z kalendarza Górski Radar, pogrupowanych według tych czterech formuł.
Dynie na wysokości: Farma Dyniowa w Szczyrku
Farma Dyniowa w Szczyrku (12 września – 31 października, Szczyrk, Beskidy). Najwyżej położona instalacja dyniowa w Polsce – działa na Hali Skrzyczeńskiej, na wysokości 1000 m n.p.m. Wejście na farmę jest bezpłatne, ale dojazd wymaga wykupienia biletu na kolej gondolową. Na miejscu czekają dynie w różnych kształtach i kolorach ułożone w sezonowe kompozycje oraz kilka punktów przygotowanych specjalnie pod zdjęcia. To atrakcja na cały miesiąc, nie tylko na sam dzień Halloween.
Straszne zamki Sudetów
Halloween dla rodzin w Zamku Książ (23 i 30 października, Zamek Książ, Wałbrzych, Sudety). Rodzinna odsłona dla dzieci w wieku 7–13 lat pod opieką dorosłych, wykorzystująca historyczne, zwykle niedostępne na co dzień przestrzenie zamku – tunele i wąskie klatki schodowe – w tematycznej, tajemniczej scenerii. Dwa identyczne terminy do wyboru, wymagane wygodne obuwie i ciepła odzież.
Halloween dla dorosłych w Zamku Książ (24 i 31 października, Zamek Książ, Wałbrzych, Sudety). Dziesiąta edycja mroczniejszej, wieczornej wersji tego samego pomysłu – start o 19:00, zwiedzanie z przewodnikiem trwa ok. 90 minut, a program co roku pozostaje utrzymany w tajemnicy. Bilety (85–89 zł) trzeba rezerwować z wyprzedzeniem ze względu na limitowane grupy – to jedna z bardziej popularnych halloweenowych atrakcji w regionie.
Halloween na Zamku Świny (31 października, Zamek Świny, gm. Bolków, Sudety). Mniejsza, kameralna odsłona tego samego pomysłu w innym sudeckim zamku, który regularnie organizuje sezonowe imprezy tematyczne – od wiosennego Topienia Marzanny po nocne zwiedzania z pochodniami.
Bałtów: dwie intensywności do wyboru
Wesołe Halloween w Bałtowie (31 października, Bałtowski Kompleks Turystyczny, region świętokrzyski). Rodzinna, zabawowa wersja bez elementów strachu – animacje z Czarownicą Hogatą, gry terenowe i tematyczne dekoracje, plus dostęp do pozostałych atrakcji parku.
Halloween po zmroku w Bałtowie (ostatnie weekendy października, od 18:00, Bałtowski Kompleks Turystyczny). Mroczniejsza odsłona tego samego miejsca, adresowana do starszej młodzieży i dorosłych – Nawiedzony Młyn, Ścieżka Ciemności, przejażdżka strasznym autobusem, a wieczór kończy pokaz ognia i bal o północy. Ten sam kompleks, dwie zupełnie różne atmosfery w zależności od pory dnia.
Dla widzów: Maraton Horrorów w Zakopanem
Maraton Horrorów w Kinie Giewont (31 października, Kino Giewont, Zakopane, Tatry). Nocny seans, podczas którego widzowie obejrzą cztery filmy grozy jeden po drugim, od godziny 22:00. To coroczna halloweenowa tradycja tego kina – opcja dla tych, którzy wolą przeżyć Halloween na fotelu kinowym niż w przebraniu na zamkowym korytarzu.
Co dalej
Halloween wypada w piątek poprzedzający Wszystkich Świętych – jeśli planujesz dłuższy, jesienny wyjazd w góry, a nie tylko jeden wieczór, sprawdź też Który region górski wybrać jesienią? oraz najbardziej oryginalne wydarzenia tej jesieni. Pełny, aktualny kalendarz wydarzeń jest dostępny na stronie głównej oraz na liście wszystkich wydarzeń.